| ข้อมูลข้อดีข้อเสียของบ้านทรงไทย ตามที่เพื่อนสมาชิกอยากได้
ทาง bansongthai.com ได้รวบรวมมาจากหนังสือ บ้านทรงไทยภาคกลางของศาตราจารย์
พล.ร.ต. สมภพ ภิรมย์ ที่จัดพิมพ์โดยองค์การค้าของคุรุสภา ปี 2545 ซึ่งเป็นข้อมูลข้อดีข้อเสียของบ้านเรือนไทยเดิมของภาคกลาง
ซึ่งปัจจุบันได้มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการก่อสร้างสมัยใหม่และการออกแบบเพิ่มเติมเข้าไป
ทำให้ข้อเสียหรือข้อจำกัดบางอย่างถูกขจัดออกไป (ข้อความในพื้นที่สีเทาเป็นความคิดเห็นของทีมงานบ้านทรงไทยดอทคอม
หากท่านมีความคิดเห็นประการใด กรุณาแสดงความคิดเห็นมาได้ครับ) |
| |
|
| ข้อดี |
ข้อเสีย |
| 1. |
เป็นเรือนสำเร็จรูป |
1. |
มีขีดจำกัดต่อการใช้สอย |
| |
บ้านทรงไทยหรือเรือนไทยเป็นเรือนสำเร็จรูป
เนื่องจากเราต้องปรุงเครื่องเรือน เช่น เสา ฝา จั่วปั้น ระเบียง ประตูหน้าต่าง
ให้เสร็จเรียบร้อยก่อน แล้วจึงนำไปประกอบในสถานที่ปลูกสร้าง ประกอบขึ้นเป็นตัวเรือนแล้วมุงหลังคาเป็นอันแล้วเสร็จ
หลังจากนั้นก็เก็บงาน ขัด ทาสี พร้อมเข้าอยู่ได้ |
|
มีข้อกำจัดในการจัดวาห้องน้ำ ในกรณีที่เจ้าของบ้านต้องการทำห้องน้ำในห้องนอน
หรือทำห้องครัวแบบสมัยใหม่ รวมทั้งการจัดวางเฟอร์นิเจอร์ เครื่องเคหภัณฑ์ต่างๆ |
| 2. |
จะสร้างมากหลังหรือน้อยหลังก็ได้ |
2. |
การสร้างมากหลัง ขาดการสัมพันธ์ของห้องต่อห้อง |
| |
เราสามารถต่อหรือขยาย บ้านทรงไทยออกไปอีกกี่หลังโดยไม่จำกัด
ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่ของเรา |
|
ถ้าเราสร้างมากหลัง หรือมีการต่อเติมเพิ่มขึ้น
ทำให้ขาดความสัมพันธ์ของห้องหรือบ้านแต่ละหลัง ซึ่งสามารถแก้ไข โดยให้สถาปนิกออกแบบไว้ก่อนมีการก่อสร้างเพิ่มเติม |
| 3. |
แสดงออกถึงวัฒนธรรมไทย |
3. |
เปลืองพื้นที่ในการปลูกสร้าง |
| |
ท่านที่มีบ้านทรงไทย หรือาศัยอยู่บ้านทรงไทยนับได้ว่า
ท่านเป็นคนไทยที่ช่วยอนุรักษ์รักษาวัฒนธรรมไทยไว้ปรากฏแก่ลูกหลานสืบไป หากเราปลูกแต่บ้านสไตล์ยุโรป
หรือแนวตะวันตก บ้านเรือนไทยซึ่งเป็นวัฒนธรรมไทยอย่างหนึ่งอาจสูญหายไป เคยมีผู้ติดต่อให้ไปสร้างบ้านทรงไทยให้ทั้งทางยุโรป
อเมริกาและประเทศแอฟริกา
|
|
เรือนไทย ถ้าจะให้เป็นเรือนไทยที่ได้ขนาด
ต้องปลูกสร้างบนพื้นที่ดิน ประมาณ 100 ตร.วา พื้นที่อาจลดลงตามฐานะของผู้ปลูก
แต่ส่วนมากไม่ต่ำกว่า 50 ตร.วา ซึ่งควรมีต้นไม้ที่ดอกหอมแบบไทยๆ ปลูกประกอบ
เช่น พิกุล ลำดวน จำปี จำปาหรือการะเวก ป็นต้น สำหรับ bansongthai.com เราสามารถปลูกบ้านทรงไทยสไตล์รีสอร์ท
เป็นบ้านพักผ่อนหรือรับรอง ที่มีห้องน้ำพร้อมระเบยีงนั่งเล่น ได้ในพื้นที่
30 ตร.วา |
| 4. |
สร้างโดยคนไทย |
4. |
ทำให้ขนาดกว้างใหญ่ได้ยาก |
| |
บ้านทรงไทยควรจะส้รางโดยคนไทย เพื่อคนไทย
เพื่อลูกหลานไทย |
|
ขนาดของบ้านทรงไทยมีมาตรฐานที่จำกัด ยากแก่การขยายแบบให้มีขนาดใหญ่
โดยทั่วไป จะมีขนาดความกว้างของห้อง ประมาณ 3.0 เมตร 3.5 เมตร 4 เมตรและ4.5
เมตร ส่วนความยาวของห้องก็ประมาณ 5 เมตร 7.5 เมตรและ 9 เมตร |
| 5. |
แสดงลักษณะสถาปัตยกรรมประจำชาติ |
5. |
ต้านลมและหมดเปลือง |
| |
บ้านทรงไทย มีศิลปะการก่อสร้างที่น่าทึ่ง
เป็นสถาปัตยกรรมประจำชาติที่โดดเด่นมาก ถ้าเราเห็นรูปแบบบ้านทรงไทยที่ไหนๆในโลก
เราจะทราบได้ทันทีว่านี่คือประเทศไทย ดังที่เราจะเห็นปรากฏบ่อยๆ บนโลโก็หรือสัญญลักษณ์ต่างๆ
ของไทย เราต้องยกย่องบรรพบุรุษของเรา ที่สามารถสร้างสรรค์สถาปัตยกรรมที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของคนไทยและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของไทย
ตราบเท่าทุกวันนี้
|
|
บ้านทรงไทยมีหลังคาทรงสูง ทำให้มีรูปแบบที่ต้านลมและทำให้ต้องใช้วัสดุมุงหลังคา
เช่นกระเบื้องดินเผามากกว่าปกติ |
| 6. |
ใต้ถุนบ้านใช้สอยเอนกประสงค์ |
6. |
ขาดการใช้ประโยชน์ส่วนตัว |
| |
บ้านทรงไทยใต้ถุนโล่ง เราสามารถใช้งานได้แบบเอนกประสงค์
สามารถทำกิจกรรมต่างๆได้ หรือจะต่อเติมกั้นห้องได้อีกมาก |
|
ในที่นี่หมายถึงบ้านทรงไทยเดิม ที่ห้องน้ำและห้องครัวแยกออกมาอีกหลังหนึ่ง ทำให้เวลาอาบน้ำ
ต้องเดินมาอีกเรือนหนึ่ง ปัจจุบันเราสามารถสร้างหรือประยุกต์ให้ห้องน้ำติดกับห้องนอนได้
ทำให้มีความเป็นส่วนตัวเพิ่มขึ้น
|
| 7. |
ใต้ถุนเรือนโปร่งถ่ายเทอากาศ ทำให้ใต้ถุนเย็นสบาย |
7. |
ใต้ถุนของนอกชานใช้ประโยชน์ได้น้อย เพราะเตี้ยเดินลอดไม่ได้ |
| |
หากไม่มีการกั้นห้องเพิ่มเติม ทำให้อากาศสามารถถ่ายเทได้สะดวก
ทำให้ใต้ถุนเย็นสบาย ไม่ต้องพึ่งเครื่องปรับอากาศ |
|
ปัจุจุบันเราสามารถสร้างให้ชานนอกมีระดับสูงได้
โดยทั่วไประดับชานนอก จะประมาณ +2.60 เมตร ซึ่งสามารถจอดรถยนต์ได้ ระดับพื้นระเบียง
ประมาณ +2.80 เมตรและระดับพื้นห้องนอน ประมาณ +3.00 เมตร |
| 8. |
หลังคาทรงสูงกันความร้อนจากหลังคาเข้าสู่ห้องได้ดี |
8. |
ภายในห้องอบอ้าว อากาศเข้าทางหน้างต่าง ทางอากาศผ่านออกน้อยมาก |
| |
การที่มีหลังคาทรงสูงการถ่ายเทความร้อนทำได้ดี
อากาศร้อนจะลอยไปอยู่ในช่วงหลังคา ทำให้ข้างล่างอากาศเย็นสบาย |
|
สามารถออกแบบหรือสร้างให้มีหน้าต่างเพิ่มขึ้นได้
ทำให้อากาศผ่านได้มากขึ้น ปกติบ้านทรงไทยจะเย็นสบายอยู่แล้ว ความเย็นสบายเป็นลักษณะเด่นของบ้านทรงไทย |
| 9. |
ความคิดและการปฏิบัติในการก่อสร้างได้ผลดี |
9. |
ฐานรากไม่แข็งแรงทรุดตัวง่าย |
| |
แนวความคิดในการออกแบบโดยคำนึงถึงองค์ประกอบต่างๆ
เหล่านี้ เช่น สนองประโยชน์ใช้สอยความเป็นอยู่อย่างเรียบง่าย ป้องกันความอบอ้าวของอากาศ
ป้องกันฝน ป้องกันแสงแดดกล้ ป้องกันสัตย์ร้ายจากป่าและน้ำท่วม รับลมและระบายความอบอ้าว
ไม้รับความร่มรื่นจากธรรมชาติ ใช้วัสดุก่อสร้างหาง่ายในท้องถิ่น และวัฒนธรรมประเพณที่ค่อนข้างอนุรักษ์นิยม
ซึ่งนำมาออกแบบและสามารถนำไปปฏิบัติก่อสร้างได้ผลดีตามแนวคิดเหล่านั้น |
|
ปัจจุบันการออกแบบฐานราก จะใช้วิธีตั้งเสาบ้านทรงไทยบนฐานรากตอม่อเสาเข็ม
ซึ่งเชื่อมต่อกันด้วยคานคอดิน ทำให้ไม่มีปัญหาเรื่องการทรุดตัว |
| 10. |
ใช้วัสดุก่อสร้างท้องถิ่น |
10. |
ฝนรั่วได้ได้ตามแนวบานหน้าต่างและที่นอนลูกปะกน
ฯลฯ |
| |
สมัยก่อน บ้านเราอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้ ทำให้สามารถนำสร้างบ้านได้ง่าย
วัสดุที่ใช้จะเป็นไม้เป็นส่วนใหญ่ โครงสร้างนิยมใช้ไม้สัก ไม้เนื้อแข็ง เช่น
ไม้เต็ง ไม้รัง ไม้แดง ฯลฯ ปัจจุบันยังนิยมใช้ไม้เก่า มาสร้างเนื่องไม้มีคุณภาพดี
มีความแข็งแรง ไม่หดตัว |
|
หากมีการนำไม้ใหม่ มาใช้ในการทำบานหน้าต่างและที่นอนลูกปะกนของฝา
อาจทำให้มีการหดตัวของไม้แล้วเกิดช่องว่าง ทำให้น้ำรั่วซึมเข้าได้ หากได้ช่างดีมีคุณภาพ
ปัญหานี้จะหมดไป |
| 11. |
ประกอบสร้างได้ในวันเดียว |
11. |
แสงสว่างเข้าภายในห้องได้น้อย |
| |
บ้านทรงไทยเป็นเรือนสำเร็จรูปก็จริง แต่ก็มีองค์ประกอบส่วนต่างๆ
ที่มีรายละเอียดค่อนข้างมาก ระยะเวลาในการสร้างหรือประกอบจะขึ้นอยู่กับขนาดของตัวบ้าน
ถ้าเป็นบ้านขนาดเล็กก็สามารถสร้างเสร็จในวันเดียว จำนวนช่างก็ต้องมีมากด้วย
ถ้าหากบ้านมีขนาด ใหญ่ก็จะใช้เวาลประกอบหลายวัน และวัสดุที่ส่วนใหญ่เป็นไม้ต้องมีการไส
ขัด ทาสีและเก็บงานต่างๆ ซึ่งก็ต้องใช้เวลาหลายวัน |
|
เรือนไทยเดิม จะมีหน้าต่างน้อยบานทำให้แสงไม่สามารถเข้าได้มาก
ดังนั้นปัจจุบันได้มีการออกแบบเพิ่มช่องแสงและจำนวนบานหน้าต่างมากขึ้น และมีการติดตั้งหลอดไฟฟ้าเพิ่มแสงสว่างได้
ขึ้นอยู่กับการออกแบบ |
| 12. |
แสดงถึงความฉลาดในการทำโครงสร้างสอบเอียงเข้า |
12. |
ฝาเอียงทำให้ตั้งเคหภัณฑ์ชิดฝาไม่สะดวก |
| |
การทำโครงสร้างสร้างสอบเอียงเข้า ทำให้สามารถรับน้ำหนักของหลงคาที่ถ่ายเทลงที่ตัวเสาได้เป็นอย่างดี
และสามารถช่วยต้านแรงลมได้ดีอีกด้วย คนสมัยก่อนเก่งจริงๆ (คิดได้งัยเนี่ย..นับถือๆ)
|
|
ฝาเอียงทำให้ตั้งโต็ะ ตู้เตียงชิดฝาไม่สะดวก
เราจะเห็นเฟอร์นิเจอร์ไทยสมัยก่อน จะเป็นขนิดแยกส่วน สามารถนำไปวางได้ทุกที่ในตัวบ้าน |
| 13. |
มีรูปทรวดทรงสวยงาม |
13. |
พื้นไม้ไม่ได้ระดับออ่นตัว |
| |
บ้านทรงไทยมีรูปทรงงดงาม อ่อนช้อย มีความสุนทรีอยู่ในตัว
บ่งบอกถึงรสนิยมของเจ้าของบ้าน |
|
ข้อนี้น่าจะเป็นบ้านทรงไทยเดิมสมัยก่อน ที่ไม่ได้มีการวิเคราะห์โครงสร้างการรับน้ำหนักของตัวบ้าน
อาจเกิดจากการทรุดตัวไม่เท่ากัน (Partial Settlement) ของเสาแต่ละต้น ทำให้พื้นมีระดับไม่เท่ากัน |
| |
ฯลฯ |
|
ฯลฯ |